Blog

17 Şubat 2021

Klor Ne İşe Yarar? Su Arıtırken Klor Kullanılır Mı?

Günlük hayatta adını sıkça duyduğunuz klor ne işe yarar, hiç düşündünüz mü? Bu İçeriğimizde klor hakkında merak edilenleri ve bilinmesi gereken temel noktaları irdeleyeceğiz. Eğer siz de bu konuda bilgi sahibi olmak istiyorsanız en doğru yerde olduğunuzu söyleyebiliriz.

Mikroorganizma formları; göl, nehir ve yer altı sularından gelen kaynaklarda bulunabilir. Tüm mikroorganizmalar insan sağlığına zararlı değildir. Ancak bazıları insanlarda hastalıklara sebep olabilir. Bunlara patojenler adı verilir. Suda bulunan bu patojenler, içme suyu dağıtım sisteminden geçerek onu tüketenlerde su kaynaklı hastalıklara neden olabilirler. Peki klor bu işin neresinde?

Klorlama Nedir?

Sudan kaynaklanan hastalıklarla mücadele edebilmek için patojenleri etkisiz hale getirmek gerekir. Bu kapsamda farklı dezenfeksiyon yöntemleri kullanılır. Günümüzde en sık kullanılan su artırma yöntemleri arasında klorlama yer alır.

Klorlama, suyun tat ve rengi üzerinde olumsuz etkisi olan bakteri ve virüsleri ortadan kaldırmaya yarayan bir arıtma işlemidir. Peki, bu yöntemde kullanılan klor ne işe yarar? Su artırmak için neden klor kullanılır?

Klorlama Ne Zaman Başlamıştır?

su arıtma tesisi

Birkaç asır öncesine dayanan klorlama yöntemi, en etkili su arıtma yöntemleri arasında sayılmaktadır. Klor ise 1744’te İsveç’te keşfedilen bir kimyasal maddedir. Önceleri klorlu sudan gelen kokuların bazı hastalıklara yol açtığına inanılırdı.

Fakat klorun suyu dezenfekte etmek için etkili bir araç olduğu 1890 yılında fark edildi. Bu keşiften sonra 1900’lü yılların başlarında sırayla İngiltere, ABD ve Kanada’da kullanılan sularda klorlama çalışmaları başlatıldı. Klorlama, günümüzde en popüler artırma yöntemidir diyebilmek mümkün.

Su Arıtırken Klor Kullanılır mı?

Dezenfektan amacıyla klor kullanan yeni arıtma tesislerinde yapılan çalışmalar, klorlamanın bakteri ve virüslere karşı etkili olduğunu ortaya koyar. Ancak klorun tüm mikropları etkisiz hale getirdiği söylenemez. Klor, suda bulunma ihtimali olan protozoa kistleri dışındaki mikrop ve virüsler üzerinde oldukça etkilidir.

Protozoa kistlerinin önemli bir sorun teşkil etmediği durumlarda klorlama, en etkili ve en ekonomik dezenfeksiyon yöntemidir. Diğer su arıtma yöntemlerine kıyasla klorlama yönteminin uygulanması da oldukça kolaydır. Bu nedenle birçok ülkede arıtma tesislerinde su artırma yöntemi olarak klorlama uygulanır.

Klor Mikroorganizmaları Nasıl Etkisiz Hale Getirir?

Sudaki mikroorganizmaların etkisiz hale getirilmesini sağlayan klor ne işe yarar? Klor, bir mikroorganizmayı etkisiz hale getirirken hücre zarına zarar verir. Buna bağlı olarak da klor hücreye girebilir hale gelir. Tüm bu olayların sonucunda ise hem DNA aktivitesi hem de hücre solunumu bozulur.

Sudaki bakterilerin mikroskobik görüntüsü

Su Ne Zaman Klorlanır?

Klorlamanın yapılması için belirli bir zaman dilimi yoktur. Klor uygulamasının her aşaması suyun arıtma tesisine girdiği andan ayrıldığı ana kadar eksiksiz bir arıtma sağlar. Suyun arıtma tesisine girdikten hemen sonra suya klor uygulandığı zamana ön klorlama adı verilir.

Ön klorlama adımında, klor genellikle arıtma tesisine giren arıtılmamış suya veya flaş adı verilen klorun hızlı, homojen dağılımını sağlayan bir karıştırma makinesine eklenir.
Su arıtma işleminin sonraki aşamalarında sorunlara neden olmaması için suya klor eklenmeye devam eder.

Flaş karıştırıcıda yer alan ön klorlama işlemi suyun tadını ve kokusunu gidererek su arıtma sistemi boyunca biyolojik büyümeyi kontrol altında tutar. Klorlama yöntemiyle yapılan dezenfeksiyon, filtrasyondan önce ve sedimantasyondan sonra da yapılabilir.

Bu yöntem, suyun içerisindeki demir ve manganezi giderir. Böylece sudan kötü bir koku ve tat ortadan kaldırır. Ayrıca, alg büyümesini kontrol ederek suyun doğal olmayan rengini ortadan kaldırır.

Klorlama yöntemi çoğu arıtma tesisinde dezenfeksiyon işleminin son adımı olarak da uygulanabilir. Bu işlem ile amaçlanan suyu dezenfekte etmenin yanında dağıtım sisteminden geçen suda arda kalan klor kalıntılarını korumaktır. Klorlama düşük bir konsantrasyon ve temas süresi gerektirdiği için daha ekonomiktir.

Ayrıca klor kalıntısını desteklemek ve korumak için, dağıtım sistemi içinde bazen yeniden klorlama adı verilen bir yöntem yapılır. Bu yöntem, dağıtım sistemi boyunca ideal klor kalıntısı seviyelerinin korunmasını sağlamak için tercih edilir.

Klorlama İçin Gereken Safsızlık Neden Önemlidir?

Su damlası

Suyun dezenfeksiyonunun sağlanması amacıyla gerekli klor miktarı, arıtılacak suda bulunan safsızlıklara bağlıdır. Suyun bünyesindeki safsızlığın reaksiyona girmesi için büyük miktarlarda klor gerektirir. İlave edilen klor, kalıntı oluşturmadan önce sudaki safsızlıklar ile reaksiyona girmelidir.

Suyun safsızlıklarını karşılamak amacıyla ihtiyaç duyulan klor miktarı, klor talebi olarak adlandırılır. Klor talebi, serbest klor üretilmeden önce ihtiyaç duyulan klor miktarıdır. Klor talebini karşılayabilmek için suya belirli bir miktarda klor eklenir.

Klor Başka Amaçlarla Kullanılabilir Mi?

Klorlama işleminin temel amacı suyu dezenfekte etmektir. Peki, bunların dışında klor ne işe yarar? Ultraviyole radyasyon ve ozonlama gibi diğer dezenfeksiyon uygulamalarından farklı olarak klorlama yöntemi, su depolama tanklarında ya da su dağıtım sistemi içinde patojenlerin yeniden üreme olasılığını azaltma amacıyla bir kalıntı meydana getirebilir.

Suya klor eklemek; aynı zamanda demir, manganez, tat ve koku bileşiklerinin oksitlenmesini sağlar, suyun rengini giderir, hidrojen sülfiti yok eder, tortulaşma ve filtrasyon gibi diğer su arıtma işlemlerine de yardımcı olur.

Kullanılan Tüm Klor Çeşitleri Aynı Mı?

tablet klor

Klorlama işleminde kullanılan klorun mutlaka saf klor olması gerekmez. Klorlama, klor içeren maddeler yardımıyla da gerçekleştirilebilir. Gerekli pH koşulları ve mevcut saklama seçenekleri dikkate alınarak, klor içeren farklı maddeler kullanılabilir. Özellikle su arıtma konusunda en çok kullanılan klor türleri; klor gazı, sodyum hipoklorit ve kalsiyum hipoklorittir.

Klorlama Sürecini Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Klorla dezenfeksiyon sürecini etkileyen birçok faktör vardır. Klor konsantrasyonu/dozajı ve klorla temas süresi en önemli faktörlerdir. Klorun, mikroorganizmaları etkisiz hale getirmek için belli bir süreye ihtiyacı vardır.

Klorun mikroorganizmalarla teması arttıkça etkisi de aynı oranda artar. Temas süresi ise klorun suya ilk eklendiği andan suyun kullanıldığı veya tüketildiği ana kadar geçen toplam süredir. Klor konsantrasyonu arttıkça, klorun suyla teması azalır.

Klorlama İnsan Sağlığına Zararlı mı?

Klor, suyun içerisindeki mikroorganizmalar için temizleyici olurken insanlar için toksik bir madde olabilir. Çünkü klorun gözleri, burun kanallarını ve solunum sistemini tahriş etme özelliği vardır.

Klor gazı, aşırı miktarda kullanıldığında ölümcül sonuçlara da yol açabilir. Klorun su arıtma için ekonomik bir yöntem olması, sağlık açısından zararlarının göz ardı edilmesinde önemli bir etkendir.

bir bardak dolusu içme suyu

İçme suyunda kullanılan klor konsantrasyonu genellikle çok düşük miktarda olduğu için insan sağlığı açısından ilk etapta olumsuz sonuçlara yol açmaz. Ancak klorlu su tüketimi uzun vadede kanser riskiyle karşı karşıya kalmanıza yol açabilir. Bunun başlıca nedeni ise klorlama işleminde klor ile birlikte kullanılan diğer kanserojen maddelerdir. Klorlu su tüketimi özellikle prostat kanseri riskini 2 kat artırır.

Klorlama, yıllardır sıkça kullanılan su dezenfeksiyon yöntemlerinden biridir. Bakteri ve virüsleri yok etmede etkili olan bu yöntemin bazı protozoa kistleri üzerinde etkili olmadığı görülür. Ayrıca klor ile birlikte kullanılan bazı kanserojen ürünlerin insan sağlığını ciddi bir şekilde tehdit ettiği aşikardır. Bu nedenle klorlama yönteminin doğru bir işlem olup olmadığı günümüzde tartışmalı bir durumdur.

Buna karşın klorlama hala en popüler, güvenilir ve ekonomik su dezenfeksiyon yöntemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu yüzden ilk etapta yıllardır uygulanan klorlama yöntemine devam edilmelidir.

Ancak bu yöntemde kullanılan kanserojen maddeler yerine alternatif çözüm yolları aranarak daha sağlıklı bir artırma yöntemi uygulanabilir. Siz de her daim sağlıklı su içmek için Miato’yu tercih edin, en değerli varlığınız olan sağlığınıza gereken özeni gösterin.

Bu da ilginizi çekebilir:
Klorsuz Su Nasıl Elde Edilir?

Genel
About Miato

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Cart